رایزنی علمی جمهوری اسلامی ایران در منطقه شنگن
دکتر محمدجواد دهقانی سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) اعلام کرد: کمیت تولید علم در عرصه بینالمللی تنها یکی از شاخصهای توسعه علمی کشور محسوب میشود که یکی از راههای سنجش آن، پایگاههای استنادی بینالمللی هستند.
به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر دهقانی گفت: اساساً یکی از مهمترین علل تاسیس پایگاه های استنادی آی.اس.آی و اسکوپوس ایجاد نمایه از معتبرترین تولیدات علمی دنیا بوده است. از این رو، این پایگاه ها از میان نشریات بین المللی تنها بهترین ها را نمایه سازی می کنند که این دسته از نشریات را «نشریات هسته» می نامند.
وی خاطرنشان کرد: نشریات هسته، تعداد اندکی از نشریات در یک حوزه موضوعی هستند که بیشترین تعداد استنادها را دریافت کردهاند. استنادها یکی از شاخص های مرجعیت و کیفیت علمی در دنیای علم امروز هستند. بنابراین هدف اصلی تأسیس پایگاه های استنادی، سنجش کیفیت تولیدات علمی است و کمیت تولید علم تنها یک شاخص و بسیار کم اهمیت تر از شاخص استنادها یا همان کیفیت تولید علم است.
دکتر دهقانی اظهار داشت: یکی از وبگاههایی که برای سنجش کمیت و کیفیت تولیدات علمی مورد استفاده قرار می گیرد، وبگاه «سایمگو» (Simago) است. این وبگاه یک منبع دست دوم برای استخراج اطلاعات محسوب می شود. اطلاعات این پایگاه به سرعت روزآمد نشده و علیرغم اینکه هشت ماه از سال ۲۰۱۵ میلادی می گذرد، این پایگاه هیچ اطلاعاتی در خصوص کشورها در این زمینه ارائه نداده و همچنین اطلاعات سال ۲۰۱۴ میلادی آن نیز کامل نشده است.
وی تصریح کرد: پایگاه مذکور بر مبنای اطلاعات پایگاه استنادی اسکوپوس روزآمد میشود. مثلاً، براساس اطلاعات مستخرج از اسکوپوس در تاریخ ۱۵/۶/۱۳۹۴ جمهوری اسلامی ایران ۴۲۳۰۴ مدرک در سطح بین المللی منتشر کرده است، حال آنکه براساس پایگاه سایمگو در همین تاریخ تنها ۳۹۵۷۳ مدرک از ایران منتشر شده است. اختلاف این دو ۲۷۳۱ مدرک است که در وضعیت فعلی کشور بسیار حائز اهمیت است.
سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام افزود: بررسی اطلاعات اسکوپوس نشان می دهد که از ایران در سال ۲۰۱۴ میلادی تعداد ۴۲۳۰۴ مدرک در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه سازی شده است. این رقم در سال گذشته ۴۰۸۱۰ مدرک و در سال ۲۰۱۲ میلادی تعداد ۴۰۳۰۱ مدرک بود. بررسی اطلاعات این پایگاه در سال ۲۰۱۴ میلادی نشان میدهد که از حیث کمیت، تولید علم کشورهایی مانند سوئیس، دانمارک، سوئد، بلژیک و اتریش با رتبه های کمیت تولید علم ۱۷، ۲۴، ۲۱، ۲۲ و ۲۵ همگی بعد از ایران قرار دارند.
رئیس مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری (RICEST)، براساس پایگاه استنادی اسکوپوس در سال ۲۰۱۵ میلادی تا تاریخ ۱۴/۶/۱۳۹۴ کمیت تولید علم ایران ۲۵۹۷۲ مدرک است و مشابه سال گذشته رتبه ۱۶ دنیا و رتبه اول منطقه را از این بابت در اختیار داریم وبرای تعیین رتبه قطعی کمیت تولید علم کشور باید چندین ماه بعد از سال ۲۰۱۵ صبر کرد.
دکتر دهقانی تصریح کرد: هر یک از پایگاه های استنادی، تولیدات علمی را در طبقات موضوعی مختلفی قرار می دهند. براساس پایگاه استنادی اسکوپوس بیشترین تولیدات علمی کشور در سال ۲۰۱۴ میلادی مربوط به سه حوزه پزشکی، مهندسی و شیمی است. باید در نظر داشت که ماهیت بین رشته ای علم باعث می شود که پژوهشگران یک حوزه در رشته های دیگر نیز به تولید علم بپردازند. مثلاً، بخش قابل ملاحظه ای از تولیدات علمی دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی علوم پزشکی در کشور در حوزه علوم پایه نیز طبقهبندی میشوند.
وی خاطرنشان کرد: هر چند کمیت تولید علم کشور در هیچ یک از سال ها کاهش نداشته است، اما آن بخش از کمیت تولید علم کشور که مربوط به مقالات منتشر شده در کنفرانس های بین المللی می شده است در طول زمان کاهش قابل ملاحظهای را تجربه کرده است. در سال ۲۰۱۰ میلادی تعداد ۶۶۹۶ مقاله ماحصل شرکت در کنفرانسهای بین المللی داشتیم در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۴ میلادی به ۳۰۲۹ مقاله رسیده است که علت آن را میتوان تحریمهای بینالمللی در حوزههای علمی و افزایش قیمت ارز دانست که باعث شده تعداد کمتری از دانشجویان دوره دکترا و اعضای هیئت علمی برای شرکت در کنفرانسهای بینالمللی به منظور ارائه مقاله شرکت داشته باشند و از طرفی یکی از آیتمهای تعیین کننده رتبه علمی کشور، ارائه مقاله در کنفرانسهای بینالمللی است.
نسخه قابل چاپ